Probeer ongelukjes voor te zijn dooi de puppy de eerste weken voortdurend vanuit uw ooghoeken in de gaten te houden. Zet uw pup liever een keer te veel dan te weinig buiten op de plaats waar hij zijn behoefte moet doen. Pups ontlasten zich graag op plaatsen waar zij dat al eerder hebben gedaan, omdat zij de lucht van hun eigen hoopjes en plasjes uit duizenden herkennen. Is er eenmaal binnenshuis een ongelukje gebeurd, maak er dan niet al te veel ophef over. Maak de plek grondig schoon met een sterk ruikend reinigingsmiddel, zodat de geur voor de pup niet meer herkenbaar is. Duw in geen geval de pup met zijn neus 'op de feiten', want dat is een wel heel onelegante en onnodige manier om hem iets bij te brengen. Belonen als het goed gaat heeft veel meer effect dan straffen als hij een steekje laat vallen. Het kan nog even uren voordat de pup volledig controle over zijn blaas heeft; verwacht dan ook vooral 's nachts geen wonderen.

Socialiseren
Als u de pup bij een goede fokker hebt aangeschaft, heeft hij al kennis gemaakt met andere honden en zal hij regelmatig geknuffeld zijn door verschillende mensen. Ook zal hij vele uren in de huiskamer of keuken hebben doorgebracht en zo kennis nebben gemaakt met de voor ons zo normale dagelijkse gang van zaken in een gezin. Honden die dit alles hebben moeten ontberen, die ver weg van alle prikkels in een buitenkennel of schuurtje opgegroeid zijn, hebben een grote achterstand opgedaan die zij nooit meer kunnen inhalen. Zij vertonen veelal onaangepast, agressief of angstig gedrag waar moeilijk mee te leven valt. Dit is een reden temeer om u uitsluitend tot goede fokkers te wenden. Op een vertrouwd adres heeft het dier een gezonde basis gehad. Maar al heeft de fokker nog zo zijn best gedaan, het karwei is nog niet geklaard. Totdat de pup de leeftijd van twaalf tot veertien weken heeft bereikt, staat hij nog steeds open voor allerlei indrukken. Daarom is het ook verstandig om uw pup juist in die periode (mits volledig ingeënt!) zoveel mogelijk positieve indrukken te laten opdoen. Neem hem eens mee in de trein of in de bus, laat hem goed aangelijnd wennen aan het verkeer en neem het eens mee naar het platteland of een kinderboerderij, waar hij kennis kan maken met allerlei andere dieren. Wanneer u zelf geen kinderen hebt, ga dan naar een lagere school en laat het diertje door een paar rustige kinderen aaien en toespreken. Volwassen honden zijn er soms huiverig voor om over een bruggetje te lopen of zomaar in een lift te stappen, allemaal dingen die helemaal niet nodig zijn als ze hiermee al in de kritieke socialisatiefase kennis hebben gemaakt.

Kortom, doe alles om uw puppy op een positieve manier te laten wennen aan verschillende situaties, mensen, kinderen en dieren. Pas wanneer het op jonge leeftijd heeft geleerd dat al deze zaken hem geen kwaad zullen doen, kan de pup uitgroeien tot een evenwichtige volwassen Berner Sennenhond.

Consequentie
Natuurlijk wil iedereen dat zijn hond gehoorzaam is. Dit gaat echter niet vanzelf. Iedere training staat of valt met de mate waarin u en uw huisgenoten consequent kunnen zijn. Dit lijkt heel eenvoudig, maar in de praktijk blijkt dat veel mensen er moeite mee hebben om consequent te zijn. Consequentie houdt in dat u en uw gezinsleden een aantal regels instellen die altijd nageleefd dienen te worden. Wilt u bijvoorbeeld niet dat uw Berner Sennenhond tegen u opspringt als hij vieze poten heeft, dan vindt u dit nooit goed, ook niet als het nog zo'n klein 'beertje' is. Wilt u niet dat hij om eten bedelt, geef hem dan nooit wat van tafel. U moet overal consequent in zijn, ook in de training. Honden zijn roedeldieren die zich alleen prettig voelen onder een vriendelijke, maar duidelijke leiding. U bent het aan de hond zelf, maar ook aan uw huisgenoten en de maatschappij om u heen verplicht om ervoor te zorgen dat uw hond geen overlast veroorzaakt. Wanneer u consequent kunt zijn, is de basis voor een goede opvoeding en training al gelegd en voorkomt u talloze problemen in de toekomst.

Gehoorzaamheidstraining
U kunt uw hond zelf de grondbeginselen van de gehoorzaamheid bijbrengen. Als u hier enige ervaring mee hebt of misschien wat goede literatuur over dit onderwerp hebt gelezen, is dit heel goed te doen. Als u daarentegen geen of te weinig ervaring hebt of u op dit gebied niet zo zeker voelt, kunt u contact opnemen met een kynologenvereniging bij u in de buurt om u in te schrijven voor een puppycursus. Onder vakkundige leiding leert u stap voor stap elkaar te begrijpen. Op de cursus bent u niet alleen, uw hond leert dus ook om te gaan met andere honden en mensen, wat zijn ontwikkeling alleen maar ten goede komt. Bij de meeste cursussen Kunt u terecht als de hond zijn volledige puppy-entingen heeft gehad.

Straffen
De strekking van dit boekje reikt niet ver genoeg om de complete opvoeding en training van uw Berner Sennenhond door te nemen. Het loont de moeite om wat goede literatuur op dit gebied aan te schaffen om meer inzicht in deze materie te krijgen.
Wat van groot belang is, is dat u de hond alleen maar mag straffen op heterdaad en nooit als het leed al geschied is. U kunt van uw pup niet verlangen dat hij het verschil ziet tussen een stoelpoot en een kauwbot, en welke pup vindt het nou niet leuk om aan planten te trekken en aan jassen te hangen? Dat hij dit niet mag, hoort hij allemaal nog van u te leren. Als u bij thuiskomst merkt dat uw pup iets heeft gedaan wat hij niet mag, heeft het weinig zin hem hier alsnog voor te straffen. De kans is dan namelijk groot dat de pup het straffen gaat associëren met het feit dat u thuis komt en bij voorbaat al angstig en gedrukt gedrag ten opzichte van u gaat vertonen. Een gouden regel is dan ook: alleen straffen op heterdaad, en als u niet de mogelijkheid hebt om op de pup te letten (bijvoorbeeld als u van huis bent), zorg er dan voor dat hij niets verkeerds kan doen. Hiertoe laat u hem tijdens uw afwezigheid in een kamerkennel of (bij-) keuken.

Beweging
De Berner Sennenhond is een grote hond. Een pasgeboren puppy weegt ongeveer 450 gram, maar binnen een jaar zal de gemiddelde vertegenwoordiger van het ras al ruim veertig kilo of meer wegen. Het behoeft geen nadere uitleg dat de Berner Sennenhond alle energie die hij kan krijgen nodig heeft om een zo sterk mogelijk gestel op te bouwen. Een te zware belasting wreekt zich altijd op de vorming van gewrichten, botten en spieren. Trappenlopen, lange inspannen de wandelingen, ruwe balspelletjes en lopen naast de fiets worden tijdens het eerste levensjaar dan ook ten strengste afgeraden. Geef de hond zoveel mogelijk gedoseerde beweging en loop liever meerdere malen per dag korte stukjes in plaats van één maal per dag urenlang.